Voordat U installeert
Snel-klik-lijst:
Inleiding
Harde schijf toegang onder Linux
Benodigde harde schijf ruimte
Linux partities aanmaken met fdisk (onder Linux)
Inleiding
De installatie van Linux bestaat uit een aantal voorbereidende stappen: het aanmaken van de benodigde Linux partities. Ik start nu eerst met een algemene inleiding over partities. Het is mogelijk om Linux op een Windows partitie te installeren. Deze methode heeft een aantal nadelen:
- Langzaam: de Windows (v)fat partitiebeheer is nou eenmaal traag. Versnippering (fragmentatie) van de harde schijf is de voornaamste oorzaak.
- De 'root-directory' en de swap-image staan op dezelfde partitie en kunnen dus niet gelijktijdig benaderd worden.
- Windows vfat systeem heeft geen ECHTE ondersteuning van lange bestandsnamen MET onderscheid tussen hoofd- en kleine letters.
- Het standaard Linux file-systeem ext2 is stabieler en betrouwbaarder dan vfat.
- Linux gebruikt de ruimte op de harde schijf ook beter (kleine clusters in vergelijking met vfat. In Windows kan een bestand van 1 byte 4096 bytes in beslag nemen. Met het ext2 file systeem is dat veel minder, bijvoorbeeld slechts 512 bytes. Vooral bij heel veel kleine bestandjes scheelt dit enorm veel ongebruikte schijfruimte!).
- Aanvullingen zijn welkom
.
Kortom, het is echt aan te raden een aparte partitie voor Linux in te richten. Er zijn een aantal methoden om dit te bewerkstelligen:
- U hebt reeds meerdere partities (minimaal 1 gigabyte) op Uw harde schijf en kan er makkelijk eentje missen.
- Plaats een tweede harde schijf en gebruik deze voor Linux.
- Uw harde schijf is groot genoeg om in twee delen te splitsen: een Windows partitie en een Linux partitie.
Het splitsen in twee aparte partities kan op meerdere manieren:
- Met een partitiemanager zoals 'partition magic'.
- Tijdens de installatie van Linux. De meeste linux distributies, bijvoorbeeld SuSE en RedHat, hebben software die het mogelijk maakt om de huidige harde schijf in te delen in meerdere kleinere partities en aan enkele partities het Linux bestandssysteem aan toe te wijzen.
- Met de Linux tool' fips' (sterk verouderd) Deze tool staat meestal op de Linux CD onder de dosutils directory. Ikzelf heb nooit met deze tool gewerkt en kan dus ook niet beschrijven hoe dit precies in zijn werk gaat. Helaas... Raadpleeg eventueel de handleiding bij Uw Linux distributie of de documentatie in de dosutils directory. Merk op dat tegenwoordig nagenoegd alle Linux installatieprogramma's uitgebreide mogelijkheden hebben om uw partities aan te passen.
Rest U nu nog 1 ding om te doen: de beschikbare partitie leeg maken/verwijderen (indien noodzakelijk). Het probleem is, dat in principe ieder besturingssysteem zijn eigen 'fdisk' moet gebruiken. Het is niet verstandig om met Linux 'fdisk' een DOS/Windows partitie te verwijderen (het kan overigens wel). Vandaar dat dit met 'fdisk' onder Windows/DOS moet gebeuren. Gewoon 'fdisk' opstarten en de beschikbare partitie verwijderen. De Linux distributie zorgt dan voor de rest: het maken van een Linux partitie (inclusief swap-partitie). Voordat ik 'fdisk' onder Linux kan bespreken, moet ik eerst ophelderen hoe harde schijven onder Linux aangesproken worden en wat een verstandige partitionering is.
Harde schijf toegang onder Linux
Het is belangrijk te weten hoe de harde schijven onder Linux aangeduid worden. Iedere moderne computer (zonder SCSI) heeft 4 aansluitingen voor harde schijven, CD-ROMS, CD-branders, ZIP-schijven en zelfs TAPE-streamers. Deze aansluitingen worden (E)IDE aansluitingen genoemd, waarbij de (E) staat voor enhanced, maar dat is verder onbelangrijk. De 4 aansluitingen bestaan uit twee aparte IDE-controllers: 1 IDE controller kan maximaal 2 apparaten aansturen. Door de historische achtergrond is het aantal IDE-controllers uitgebreid i.p.v. het aantal apparaten dat op een IDE-controller aangesloten kan worden. Deze 4 aansluitingen hebben in Linux een speciale naam: /dev/hda, /dev/hdb, /dev/hdc en /dev/hdd. /dev/hda is de master aansluiting op de primaire IDE-controller. /dev/hdb is de slave aansluiting op de primaire IDE-controller, /dev/hdc is de master aansluiting op de secundaire IDE-controller en /dev/hdd is de slave aansluiting op de secundaire IDE-controller.
Op een harde schijf kunnen maximaal 4 primaire partities worden aangemaakt (dit is een overblijfsel uit het verre verleden). Als U onder Windows meerdere primaire partities hebt op dezelfde harde schijf, bijvoorbeeld C: en D:, dan nemen deze primaire partities 2 van de 4 mogelijke ingangen in. Onder Linux worden deze twee partities aangeduid als /dev/hda1 en /dev/hda2. Stel dat voor de installatie van Linux de tweede partitie (D:) wordt verwijderd en dat 3 primaire Linux partities worden aangemaakt. Het maximale aantal primaire partities is dan opgebruikt. De Linux partities heten dan /dev/hda2, /dev/hda3 en /dev/hda4. /dev/hda1 is de Windows partitie en kan onder Linux normaal gelezen worden. Het beschrijven van Windows NT en Windows XP NTFS-partities is problematisch en wordt sterk afgeraden. Om deze reden hebben de meeste mensen met een dual boot systeem (dus een systeem dat zowel Windows als Linux bevat) een aparte FAT32 partitie. Een FAT32 partitie kan door beide besturingssystemen zonder probleem gelezen en beschreven worden.
Wanneer 4 partities op een harde schijf onvoldoende zijn, kan gebruik worden gemaakt van de zogenaamde uitgebreide partities. Het voert echter te ver om hier dieper op in te gaan. Wellicht dat de Nederlandstalige Partitioneren HowTo geinteresseerden verder kan helpen.
Benodigde harde schijf ruimte
Linux heeft minimaal TWEE partities nodig: de normale linux partitie (ook wel root-partitie genoemd, aangegeven met '/') en een swap partitie. De swap-partitie heeft dezelfde functie als de Windows swap file: als het geheugen vol loopt, overschakelen ('swappen') naar de harde schijf. Een swap-partitie is voor Linux (en voor alle andere Unix'en) essentieel: als het geheugen vol loopt en er is geen ruimte meer, dan is het eenvoudigweg einde verhaal! Hetzelfde geldt uiteraard ook voor Windows...
De grootte van de partities:
-
Voor wat oudere systemen met wat minder geheugen is de swap-partitie grofweg 2*intern geheugen met een maximum van 128 MB. Moderne computers hebben vaak een grotere swap partitie. Belangrijkste reden daarvoor is de grootte van de huidige harde schijven. Een swap-partitie mag maximaal 2 gigabyte (!) zijn. Als dit onvoldoende is, is het mogelijk meerdere swap partities aan te maken. Ik persoonlijk heb een swap partitie van 2 gigabyte. Ik voer veeleisende wetenschappelijke berekeningen uit. Als een wetenschappelijk programma crashed omdat de swap partitie is volgelopen is niet leuk. Vandaar...
- Voor Linux zelf is het reserveren van minimaal 1 Gb aan te bevelen als men ook XWindows (Windows onder Linux) wilt draaien. Naar gelang de toepassing moet er meer schijfruimte bijkomen voor de gebruikers. 2 gigabyte schijfruimte voor Linux vind ik vrij minimaal, maar toereikend voor beginnende Linux gebruikers. Iedere gebruiker krijgt zijn eigen directory ('/home/gebruiker/') waarin bestanden, instellingen, etc. in komen te staan. Het is ook mogelijk om een algemene gebruiker aan te maken waarop iedereen kan inloggen, bijvoorbeeld voor het maken van een CD. Bedenk dat in dit geval een CD-image op de partitie moet kunnen passen!
TIP:
Ikzelf heb DRIE Linux partities:
-
Een swap-partitie.
- Een Linux root ('/') partitie.
- Een gebruikers partitie.
Dit heeft een belangrijk voordeel: als er met de gebruikerspartitie iets misgaat, blijft de Linux partitie (en dus het Linux besturingssysteem) intact! Hetzelfde geldt ook andersom: mocht er iets hopeloos fout gaan met Linux, waarbij de Linux partitie zelfst helemaal geformatteerd moet worden en Linux opnieuw geinstalleerd wordt, dan nog zijn de bestanden en instellingen van de gebruikers intact!!! Probeer dat maar eens onder Windows...
Tijdens de SuSE installatieprocedure kunnen de partities aangemaakt worden. Het is echter ook mogelijk om SuSE Linux op te starten en Linux 'fdisk' te draaien met als doel de partities zelf aan te maken. Dit wordt hieronder uitgebreid besproken. De aangemaakte partities kunt U tijdens de SuSE installatie eenvoudig opgeven.
Linux partities aanmaken met 'fdisk' (onder Linux)
Ik begin met de opmerking dat U niet bang hoeft te zijn om met Linux 'fdisk' te werken. Alle wijzigingen worden pas ingevoerd wanneer U 'w' intypt. U kunt altijd zonder enige consequentie 'fdisk' verlaten met het 'q' commando. Zelfst een reboot heeft geen invloed omdat alle informatie pas met 'w' daadwerkelijk wordt geschreven en geactiveerd. U kunt dus met een gerust hart met 'fdisk' spelen en kijken wat de verschillende resultaten zijn. U kunt zo vaak stoppen als U wilt. Pas wanneer U 100% tevreden bent, schrijft U het resultaat weg!
Bij deze beschrijving wordt ervan uitgegaan dat er voorbereidingen zijn getroffen om partities te kunnen verwijderen/installeren, zie eventueel de inleiding.
De procedure begint met het opstarten van Linux. De eerste SuSE 6.0 installatie CD is bootable. Ik beschrijf nu eerst de opstart procedure vanaf de SuSE CD met als doel het reddingssysteem te starten. Vanuit dit reddingssysteem is het mogelijk 'fdisk' te starten. Hieronder staan de opeenvolgende stappen tijdens het 'boot'-proces:
"Please choose the language." ===> Selecteer 'Nederlands.'
"Wat voor een soort beeldscherm gebruikt U?" ===> Meestal moet U 'Kleurenbeeldscherm" selecteren.
"Kies een toetsenbord-layout uit."
"YaST biet U later meer layouts aan." (typefoutje is NIET van mij...) ===> Selecteer 'Engels.'
"Hoofdmenu" ===> Selecteer: 'Installatie/systeem starten.' ===> 'Reddingssysteem starten.'
"Kies de bronmedium." ===> Selecteer 'CD-ROM.'
U krijgt nu een 'kale' login-prompt en kan inloggen als de gebruiker 'root.' Een password is niet vereist. U kunt nu eenvoudigweg 'fdisk' intypen om de Linux versie van het programma 'fdisk' op te starten.
Als U 'fdisk' voor het eerst hebt opgestart, krijgt U een commando prompt te zien. Door 'm' in te typen krijgt U een overzicht van de aanwezige commando's. Ik heb hieronder de uitvoer van 'fdisk' overgenomen voor mijn persoonlijke situatie:
Using /dev/hda as default device!
The number of cylinders for this disk is set to 1027.
This is larger than 1024, and may cause problems with:
1) software that runs at boot time (e.g., LILO)
2) booting and partitioning software from other OSs
(e.g., DOS FDISK, OS/2 FDISK)
Command (m for help): p
Disk /dev/hda: 255 heads, 63 sectors, 1027 cylinders
Units = cylinders of 16065 * 512 bytes
| Device | Boot | Start | End | Blocks | Id | System |
| /dev/hda1 | * | 1 | 514 | 4128673+ | b | Win95 FAT32 |
| /dev/hda2 | | 515 | 531 | 136552+ | 82 | Linux swap |
| /dev/hda3 | | 532 | 774 | 1951897+ | 83 | Linux native |
| /dev/hda4 | | 775 | 1024 | 2008125 | 83 | Linux native |
Command (m for help):
Wat betekent het bovenstaande nu allemaal? Allereerst waarschuwt 'fdisk' mij dat mijn primaire harde schijf ('/dev/hda') is geselecteerd als de harde schijf waarop de aanpassingen uitgevoerd worden. Meestal hebt U maar 1 harde schijf in de computer zitten en geldt '/dev/hda' ook voor U. Daarna volgt er een waarschuwing dat mijn harde schijf 1027 cilinders heeft. Lilo kan problemen krijgen als het geinstalleerd wordt op een partitie met meer dan 1024 cilinders (een oude BIOS restrictie). Het opstarten van Linux is na het aanzetten van de computer afhankelijk van het BIOS. Vandaar dit onoplosbare probleem: alle besturingssystemen hebben dit probleem, maar bij Linux is het extra belangrijk omdat Windows altijd op de primaire partitie (beginnend met cilinder 1) zit. Linux wordt er vaak achteraan gezet op een tweede primaire partitie. Ik heb dit probleem met 'lilo' opgelost door de bootmanager te installeren in de Master Boot Record (MBR). Dit begint bij cilinder 0 en bevat onder andere de informatie over de partities. In feite doet U met 'fdisk' niets anders dan de MBR aanpassen! De MBR is echter zo klein dat er ook nog ruimte overblijft voor bijvoorbeeld virussen of een wat vriendelijkere toepassing zoals de bootmanager 'lilo'. Overigens: recentelijk is een nieuwe versie van 'lilo' beschikbaar gekomen die deze restrictie weet te omzeilen. Voorwaarde is echter wel dat U beschikt over een zeer recent BIOS. De meeste distributies hebben deze versie van 'lilo' momenteel nog niet beschikbaar.
Daarna heb ik de opdracht 'p' ingetypt. Deze opdracht geeft een overzicht van de aanwezige partities op de actieve harde schijf ('/dev/hda'). Mijn eerste partitie is 4 Gb groot en bevat windows98. De tweede partitie bevat de zogenaamde swap partitie en is in mijn situatie 128 MB groot (ik gebruik Linux ook voor mijn werk en heb regelmatig een forse hoeveelheid 'swap' nodig). De overige twee partities zijn 'normale' Linux partities. De eerste partitie bevat mijn root ('/') partitie en de tweede partitie bevat mijn home ('/home') partitie. Daarmee zijn de 4 mogelijke primaire partities alle 4 in gebruik. Merk op dat de swap partitie de code '82' heeft en dat de normale Linux partities de code '83' hebben.
Command (m for help): m
Command action
| a | toggle a bootable flag |
| b | edit bsd disklabel |
| c | toggle the dos compatibility flag |
| d | delete a partition |
| l | list known partition types |
| m | print this menu |
| n | add a new partition |
| o | create a new empty DOS partition table |
| p | print the partition table |
| q | quit without saving changes |
| t | change a partition's system id |
| u | change display/entry units |
| v | verify the partition table |
| w | write table to disk and exit |
| x | extra functionality (experts only) |
Command (m for help):
Met de 'm' opdracht krijgt U een overzicht van mogelijke opdrachten. Met 'd' kunt U een partitie verwijderen. Ik ga er echter vanuit dat er ruimte op de harde schijf is om de benodigde partities aan te maken. Dat doet U met de 'n' opdracht:
Command (m for help): n
Command action
p
Partition number (1-4): 2
First Cilinder(515-1024): 515
Last cylinder or +sizeM or +sizeK (515-1024): +128M
Nu is (niet in werkelijkheid) een primaire Linux partitie aangemaakt van 128 MB. Standaard maakt 'fdisk' een Linux native partitie aan met code '83'. Omdat de zojuist aangemaakte partitie de swap-partitie wordt, moet de code dus even aangepast worden: code '83' moet code '82' worden.
Command (m for help): t
Partition number (1-4): 2
Hex code (type L to list codes): 82
Et voila, de swap-partitie is aangemaakt. Nu moeten nog een of twee native Linux partities aangemaakt worden. Dit kan wederom met de 'n' opdracht. De gemaakte partities zijn nog niet verbonden met root ('/') en '/home'. Bovendien is de swap-partitie nog niet geactiveerd. Dit komt pas tijdens de installatie van Linux aan de orde. Met de opdracht 'w' wordt het eindresultaat weggeschreven (gebruik 'q' om af te breken). Een computer herstart is noodzakelijk om de nieuwe partitietabel te activeren. Dat komt goed uit, omdat dan meteen de installatie van SuSE Linux ter hand genomen kan worden! De SuSe Linux CD bevindt zich nog steeds in de CD-ROM speler en Linux wordt weer via deze CD gestart.
Echter:
Voordat U daadwerkelijk aan de installatie begint is het noodzakelijk dat U wat meer weet over 'lilo': LInux LOader. Dit is een heel klein programmaatje dat zorg draagt voor het opstarten van Linux tijdens het aanzetten van de computer (een zogenaamde bootmanager). Stel dat U alleen Windows98 heeft en Linux naast Windows98 wilt installeren. 'Lilo' geeft U tijdens het booten de mogelijkheid om tussen Windows98 en SuSE Linux te kiezen. U kunt opgeven hoelang 'lilo' wacht met opstarten als er niets in het toetsenbord wordt ingetypt. Na een vooraf ingestelde tijd wordt het standaardbesturingssysteem opgestart wat door U is bepaald. Daar kom ik bij de bespreking van de Suse 6.0 installatie ruimschoots op terug. Merk op dat 'lilo' heel erg flexibel is. U kunt meerdere besturingssystemen laten opstarten via deze bootmanager. Het is ook heel nuttig om standaard een oude Linux kernel als backup te bewaren. U kunt 'lilo' zodanig instellen dat in geval van nood de oude kernel opgestart kan worden. Dit is met name handig als U een nieuwe kernel wilt of moet compileren en daarmee iets fout gaat. U kunt dan altijd terugvallen op een werkende, oudere kernel!
Terug naar de hoofdpagina
Lees of teken in mijn gastenboek
Stuur een email naar: philipg@philipg.nl
Gewoon een individuele pagina teller: 
Last modified: Mon Feb 28 21:41:07 CEST 2005